Van Totaalvoetbal…
Toen Rinus Michels in 1974 met het Nederlands Elftal de finale van het WK bereikte, was dat -volgens die zelfde Michels- te danken aan het ’totaalvoetbal’, een speelstijl waarbij spelers eigenlijk op alle posities in het veld moeten kunnen spelen en altijd aanspeelbaar zijn. Verdedigers vallen aan, aanvallers verdedigen. Spelers moeten ook beschikken over een zeer goede techniek en spelinzicht om het systeem succesvol te maken.
… naar Digi-Totaalvoetbal?
Ook succesvolle digitaliseringstrajecten kenmerken zich vrijwel altijd door constructieve samenwerking tussen tech-specialisten, domein-experts en management. Maar niet alleen interne samenwerking is belangrijk, ook met externe partijen, enerzijds om specialistische kennis binnen te halen, maar anderzijds om de eigen slagkracht te vergroten. Want specifiek voor de glastuinbouw (maar ook voor andere MKB-sectoren) geldt dat veel individuele tuinbouwbedrijven de schaalgrootte missen om de juiste digitale competenties te verwerven dan wel te investeren in de benodigde middelen. Derhalve is samenwerking binnen de branche -bijv in een telersvereniging danwel cooperatie- noodzakelijk om de juiste schaalgrootte te bereiken. Wellicht is zelfs samenwerking in de Supply Chain noodzakelijk om complexe thema’s als cybersecurity het hoofd te bieden?
Op eigen kracht…
Het zijn dus ook niet alleen IT-specialisten die zich bezig (mogen) houden met Digitale Transformatie. Het vereist de aandacht en inbreng van de hele organisatie! En die organisatie moet haar focus richten op zowel technologie als processen als competenties – zoals architectuurdenken, innovatiekracht, verandervermogen, samenwerken. Interne samenwerking tussen alle betrokkenen krijgt ook vorm door gebruik te maken van methodologische werkwijzes zoals Design Thinking en Agile Teams. Tenslotte vergt het begrip Eigenaarschap bijzondere aandacht: wie is ‘accountable’ voor de resultaten van specifieke stappen of onderwerpen uit de Roadmap.
“Een bedrijf is zo sterk als de branche dat toe laat…”
…vertelde een oude leermeester mij ooit. Hij bedoelde daarmee dat je best met elkaar kunt en ook moet concurreren om de beste producten aan de beste klanten te kunnen slijten, maar dat er veel kennisgebieden zijn waar we beter kunnen samenwerken om als bedrijf te kunnen voortbestaan. En dat is iets wat de Glastuinbouw als decennialang doet, coöperaties, telersverenigingen en kennisplatforms hebben de sector sterk gemaakt. Maar op het gebied van digitalisering staat de sector nog maar aan het begin van een vergelijkbare schaalvergroting. Veel individuele telers missen simpelweg de schaal om zelfstandig voldoende digitale competenties te verwerven (lees ook: te financieren?) en daarmee hun Digital Capability te ontwikkelen. Daarom wordt samenwerking essentieel. Niet alleen voor investeringen in robotisering en AI, maar ook voor datastandaarden, cybersecurity, kennisdeling, gezamenlijke infrastructuren en het ontwikkelen van digitale ecosystemen. Zo stelt econoom Matthijs Bouman dat schaalvergroting noodzakelijk is om de hoge investeringskosten in robotica te kunnen rechtvaardigen. Evenzo zegt de CIO van Flora Holland over cybersecurity: “Om als sector weerbaarder te worden tegen digitale criminaliteit, hebben we de inzet van iedereen nodig. Alleen gezamenlijk zorgen we voor een digitaal veilige sierteeltsector.” Kortom volop argumenten en kansen voor de tuinbouwsector om via horizontale samenwerking de benodigde schaalvergroting te kunnen vormgeven om de slagkracht te krijgen die nodig is voor de digitale transformatie van de glastuinbouw.
Met hulp van buiten…
Maar ook al heb je voldoende Digital Capabilities in huis, je ontkomt er niet aan om externe partijen aan je te binden om digitale producten, toepassingen en specialistische kennis daarover te kunnen gebruiken. Juist het kunnen beschikken over eigen specialisten met voldoende kennis waarborgt het kunnen maken van de juiste keuzes tussen het aanbod van leveranciers, het maken van de juiste afspraken voor een duurzame relatie en daarmee de continuiteit van je eigen onderneming.
Leren van elkaar’s ervaringen
Het zal niet verbazen dat Samenwerkingsvermogen en met name de Regie daarover misschien wel de belangrijkste competentie betreft voor jouw digitale transformatie?! Met H O R T U S D I G I T A L I S willen we alle specialisten die zich in de tuinbouw bezig houden met digitalisering uitnodigen om op informele wijze kennis en ervaringen te delen om elkaar sterker te maken.